Khách mua lần đầu hay nhắn lại hỏi vì sao mật chua. Đây là câu hỏi phổ biến nhất mà Mật Ong Sạch nhận được.
Chua là đặc trưng chứ không phải lỗi. Nhưng cũng có mức chua đáng lo, và phân biệt được thì yên tâm hơn.
- Vị chua đến từ men vi sinh sống tự nhiên trong bọng mật
- Chua dịu kèm hậu ngọt là bình thường
- Chua gắt kèm mùi cồn là đã lên men quá đà
- Mật để càng lâu thì vị chua càng rõ
Nguồn gốc của vị chua
Trong bọng mật ong dú luôn có men vi sinh sống. Đây là một phần của hệ sinh thái trong tổ, không phải nhiễm bẩn từ bên ngoài.
Men hoạt động chậm và liên tục, chuyển một phần đường thành acid nhẹ. Kết quả là vị chua thanh.
Vì hàm lượng nước trong mật ong dú cao hơn mật ong thường, men có điều kiện hoạt động hơn. Hai đặc điểm loãng và chua vì vậy đi cùng nhau.
Ai đã hiểu một thì hiểu được cái kia.
Mức nào là bình thường
Bảng dưới giúp phân biệt.
| Biểu hiện | Bình thường | Đáng lo |
|---|---|---|
| Vị | Chua dịu, hậu ngọt kéo dài | Gắt cổ, mất hậu ngọt |
| Mùi | Thơm nhẹ mùi hoa, chua thanh | Mùi cồn, men rượu |
| Bọt | Vài bọt li ti, tan dần | Trào lên khi mở nắp |
| Nắp chai | Bình thường | Phồng, bật ra |
| Tiếng khi mở | Không hoặc rất nhẹ | Xì mạnh |
| Màu | Ổn định theo thời gian | Sẫm nhanh bất thường |
Vì sao mỗi chai một mức chua khác nhau
Mùa thu ảnh hưởng lớn. Mật thu vào mùa mưa mang nhiều nước hơn nên chua rõ hơn mật thu cuối mùa khô.
Thời gian cũng ảnh hưởng. Chai để ba tháng chua hơn chai vừa đóng, và đó là quá trình bình thường.
Cách cất giữ nữa: chai để nơi nóng thì men hoạt động nhanh hơn, chua nhanh hơn.
Vì vậy ở Mật Ong Sạch, mỗi chai đều ghi ngày thu. Khách biết chai đã bao lâu thì tự hiểu vì sao vị khác lúc mới mua.
Nói với người dùng lần đầu
Cách tốt nhất là nói trước khi họ mở chai.
Giải thích ngắn gọn: mật ong dú vốn có men tự nhiên, nên loãng hơn và có vị chua thanh. Để lâu thì chua đậm dần, đó là bình thường.
Dặn cất chỗ mát, tránh nắng, không để gần bếp.
Khách được báo trước thì thấy thú vị. Không được báo thì lần đầu nếm thấy chua là nghĩ mình bán hàng dỏm.
Vị chua thay đổi theo thời gian
Chai mới đóng và chai để nửa năm cho hai vị khác nhau, dù cùng một mẻ.
Càng để lâu men càng làm việc, vị chua càng rõ và hậu ngọt lùi lại một chút. Đây không phải hỏng mà là quá trình bình thường.
Nhiều người thích mật mới vì ngọt hơn, nhưng cũng có người thích mật đã để vài tháng vì chua đậm và hương phức tạp hơn.
Ở Mật Ong Sạch, ghi ngày thu trên nhãn giúp khách chọn được mẻ hợp gu mình.
Chua nhiều hơn ở mùa nào
Mật thu vào tháng 5 đến tháng 11 chua rõ hơn mật thu cuối tháng 12 đến tháng 4, vì độ ẩm không khí cao hơn nên mật mang nhiều nước hơn.
Ở Đông Nam Bộ thì không dùng hoá chất nên phải chặn kiến bằng biện pháp cơ học, nên đặc điểm này thấy khá rõ giữa các đợt.
Đó là lý do trại thu đợt chính vào cuối mùa mưa, khi mật đã già và độ ẩm đã giảm.
Khách so hai chai thu khác mùa mà thấy khác nhau thì đó là chuyện tự nhiên.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Kết luận mật hỏng chỉ vì thấy chua
- Đun nóng mật để giảm chua
- Bán mật đã có mùi cồn rõ vì tiếc
Câu hỏi thường gặp
Mật chua có uống được không?
Chua dịu thì được và đó là đặc trưng. Có mùi cồn rõ và vị gắt thì nên bỏ.
Để tủ lạnh có bớt chua không?
Lạnh làm chậm quá trình lại nhưng không đảo ngược phần đã lên men.
Vì sao chai này chua hơn chai kia?
Do mùa thu, thời gian đã cất, và nơi cất giữ khác nhau.
Mật mới mua đã chua đậm thì sao?
Có thể mật thu khi bọng còn non hoặc đã cất lâu. Nên hỏi lại người bán ngày thu.
Có cách nào làm mật bớt chua không?
Không nên can thiệp. Đun nóng làm mất phần lớn thứ quý trong mật và đổi hẳn vị.