Người quen dùng mật ong thường lần đầu mở chai mật ong dú hay ngạc nhiên: loãng hơn, chua, và giá lại cao hơn.
Cả ba điều đó đều có lý do, và biết trước thì không còn thấy lạ.
- Mật ong dú loãng hơn vì hàm lượng nước cao hơn
- Vị chua dịu là đặc trưng do men vi sinh sống trong bọng
- Sản lượng thấp hơn nhiều lần nên giá cao hơn
- Khác biệt là đặc tính của loài, không phải chất lượng
Ba khác biệt lớn nhất
Thứ nhất là độ loãng. Ong dú chứa mật trong những bọng sáp riêng lẻ chứ không phải tầng sáp phẳng có nắp kín như ong mật. Quá trình cô đặc cũng khác, nên hàm lượng nước trong mật cao hơn rõ.
Thứ hai là vị chua. Trong bọng mật ong dú luôn có men vi sinh sống. Chúng lên men nhẹ tự nhiên, tạo ra vị chua thanh đặc trưng mà mật ong thường không có.
Thứ ba là sản lượng. Ong dú nhỏ, đàn ít quân, bay hẹp. Một tổ cho mật tính bằng lít mỗi năm chứ không phải hàng chục lít.
Ba thứ này đi cùng nhau: loãng hơn, chua hơn, và hiếm hơn.
| Đặc điểm | Mật ong dú | Mật ong thường |
|---|---|---|
| Độ đặc | Loãng hơn rõ | Sánh đặc |
| Vị | Chua dịu, hậu ngọt | Ngọt đậm |
| Cách chứa trong tổ | Bọng sáp riêng lẻ | Tầng sáp có nắp |
| Kết tinh | Rất hiếm | Thường gặp |
| Sản lượng mỗi tổ | Rất ít | Nhiều hơn nhiều lần |
| Cách thu | Chắt từng bọng | Quay ly tâm |
Vì sao loãng hơn
Cấu trúc tổ quyết định điều này. Ong mật xây tầng sáp phẳng, mật được cô đặc rồi bịt nắp kín lại, hàm lượng nước xuống rất thấp.
Ong dú xây bọng riêng lẻ hình bầu, và không bịt nắp theo cách đó. Mật giữ được nhiều nước hơn.
Vì vậy nghiêng chai mật ong dú thì thấy chảy nhanh hơn hẳn. Đây là bình thường.
Ngược lại, nếu gặp chai mật ong dú đặc sánh y như mật ong thường thì mới đáng hỏi: có thể đã qua xử lý làm bay hơi nước, hoặc không phải mật ong dú.
Vì sao chua
Men vi sinh sống trong bọng mật là một phần tự nhiên của tổ ong dú, không phải dấu hiệu hỏng.
Chúng lên men nhẹ và liên tục, tạo ra vị chua thanh. Vị này rõ hơn khi mật để lâu, và rõ hơn ở mật thu vào mùa ẩm.
Nhiều người lần đầu nếm thấy chua thì tưởng mật đã hỏng. Thực ra mật ong dú không chua mới là chuyện đáng hỏi.
Ở Mật Ong Sạch, điều này luôn được nói trước với khách. Nói trước thì họ thấy thú vị, để họ tự phát hiện thì họ nghĩ mình giấu.
Vì sao giá cao hơn
Đơn giản là cung ít. Một tổ ong dú cho lượng mật rất khiêm tốn, trong khi công chăm không kém gì nuôi ong mật.
Đàn lại chỉ kiếm ăn trong bán kính vài trăm mét nên phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn hoa quanh nhà, năm được năm mất.
Cộng lại thì giá cao hơn là chuyện của cung cầu chứ không phải quảng cáo.
Điều đáng nói với người mua là đừng so giá với mật ong thường ngoài chợ, vì đó là hai thứ khác nhau.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Nghĩ mật ong dú loãng là đã bị pha loãng
- Cho rằng mật chua là mật hỏng
- So giá mật ong dú với mật ong thường
Câu hỏi thường gặp
Mật ong dú loãng có phải bị pha nước không?
Không. Đó là đặc tính của loài do cách chứa mật trong tổ khác hẳn ong mật.
Vị chua có phải mật đã lên men hỏng không?
Chua dịu là bình thường. Chỉ khi có mùi cồn rõ và vị gắt thì mới là lên men quá đà.
Mật ong dú có kết tinh không?
Rất hiếm, khác hẳn mật ong thường.
Vì sao mật ong dú đắt?
Sản lượng thấp hơn nhiều lần trong khi công chăm không kém.
Dùng mật ong dú thay mật ong thường được không?
Được, chỉ là vị khác nên món ăn cũng cho ra hương khác.