Chai mật ong dú để một thời gian thấy có lớp mịn lắng xuống đáy hoặc nổi lên trên. Nhiều khách tưởng mật hỏng.
Phần lớn trường hợp đó là phấn hoa và vụn sáp mịn, và có nên giữ hay không là chuyện đáng bàn.
- Phấn hoa mịn lẫn trong mật là bình thường, không phải cặn bẩn
- Lọc quá kỹ làm mật trong đẹp nhưng mất phần phấn
- Vụn sáp thô thì nên lọc bỏ vì để lâu trông như mốc
- Mức lọc hợp lý là rây lưới mịn rồi để lắng
Trong chai mật có những gì
Ngoài mật còn có phấn hoa mịn, vụn sáp nhỏ, và đôi khi vài mảnh rất nhỏ từ bọng.
Phấn hoa mịn là phần tự nhiên, lẫn vào trong quá trình ong chế biến. Nó làm mật hơi đục và lắng dần theo thời gian.
Vụn sáp thô thì khác. Để lâu chúng nổi lên mặt, kết thành lớp trông như mốc, dù không phải.
Phân biệt hai thứ này quyết định nên lọc tới mức nào.
| Thành phần | Nên giữ | Vì sao |
|---|---|---|
| Phấn hoa mịn | Nên giữ | Phần tự nhiên, nhiều khách thích |
| Vụn sáp nhỏ | Lọc bỏ | Để lâu nổi lên trông như mốc |
| Mảnh bọng, xác ong | Lọc bỏ | Làm mật nhanh đổi chất |
| Bọt khí | Hớt bỏ sau khi lắng | Không ảnh hưởng chất lượng |
| Lớp mịn lắng đáy | Bình thường | Chủ yếu là phấn |
Lọc tới mức nào
Lọc quá kỹ bằng vải nhiều lớp thì mật trong đẹp nhưng mất phần phấn hoa, mà nhiều khách lại thích chính phần này.
Lọc quá thô thì còn vụn sáp, để lâu vụn nổi lên trên trông như mốc và khách hoang mang.
Mức vừa là rây lưới mịn bằng inox, đủ giữ vụn sáp và xác ong, cho phấn mịn lọt qua. Sau đó để lắng vài giờ rồi hớt lớp bọt trên mặt.
Không ép, không vắt. Ép ra thêm được ít mật nhưng kéo theo nhiều tạp chất.
Ở Mật Ong Sạch, mức lọc này được giữ cố định cho mọi mẻ.
Nói với khách về lớp lắng
Đây là câu hỏi thường gặp nên tốt nhất là nói trước.
Giải thích rằng lớp mịn lắng dưới đáy hoặc nổi trên mặt chủ yếu là phấn hoa, phần tự nhiên của mật.
Dặn khách lắc nhẹ trước khi dùng thay vì gạn bỏ.
Nếu thấy lớp dày bất thường kèm mùi lạ thì mới đáng hỏi, còn lớp mịn thông thường là bình thường.
Khách được báo trước thì thấy đó là dấu hiệu mật ít qua xử lý, chứ không nghĩ là bẩn.
Mật quá trong có đáng nghi không
Không hẳn, nhưng đáng hỏi cách xử lý.
Mật trong veo hoàn toàn thường là đã lọc rất kỹ, hoặc đã qua xử lý nhiệt. Cả hai đều làm mất một phần đặc tính tự nhiên.
Với mật ong dú thì trong quá cũng ngược với đặc điểm loài, vì bản thân mật vốn hơi đục do phấn.
Cách hỏi đơn giản: lọc bằng gì, có đun nóng không. Người làm thật trả lời cụ thể.
Cũng nên phân biệt đục do phấn với đục do tạp chất. Đục do phấn thì mịn, đều, lắng chậm và không có mùi lạ. Đục do vụn sáp hay xác ong thì thấy rõ hạt lợn cợn và thường nổi lên mặt sau vài ngày.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Gạn bỏ lớp phấn lắng vì tưởng là cặn bẩn
- Lọc bằng vải nhiều lớp cho mật thật trong
- Ép vắt phần sáp để lấy thêm mật
Câu hỏi thường gặp
Lớp lắng dưới đáy chai là gì?
Chủ yếu là phấn hoa mịn, phần tự nhiên của mật.
Có nên lắc chai trước khi dùng không?
Nên lắc nhẹ để phấn phân bố đều, thay vì gạn bỏ.
Mật trong veo có tốt hơn không?
Không hẳn. Trong quá thường do lọc rất kỹ hoặc xử lý nhiệt.
Vụn sáp nổi lên có phải mốc không?
Thường không phải mốc. Nhưng nên lọc bỏ từ đầu để tránh hiểu lầm.
Ở Mật Ong Sạch lọc thế nào?
Rây lưới mịn rồi để lắng, không ép và không đun nóng.