Không cần dụng cụ, không cần phép thử. Mũi và lưỡi là công cụ đáng tin nhất mà người mua có sẵn.
Chỉ cần biết chú ý vào đâu.
- Mùi thật thơm nhẹ mùi hoa kèm chút chua thanh
- Vị chua dịu rồi hậu ngọt kéo dài là dấu hiệu tốt
- Ngọt gắt ngay từ đầu và không có hậu thì đáng hỏi
- So sánh nhiều lần từ cùng một nguồn cho kết quả rõ hơn
Ngửi trước khi nếm
Mở nắp, để chai gần mũi vài giây rồi mới ngửi. Đừng hít mạnh ngay lần đầu.
Mật ong dú thật có mùi thơm nhẹ, phảng phất mùi hoa, kèm một chút chua thanh như men.
Mật pha đường thường nhạt mùi, hoặc có mùi đường nấu ngòn ngọt mà không có tầng hương.
Mùi cồn rõ như rượu nhẹ thì đó là mật đã lên men quá đà, không phải mật giả nhưng cũng không nên dùng.
Ở Đông Nam Bộ, mật mang hương của tràm và cây ăn trái, nên người quen sẽ nhận ra dấu ấn vùng.
Nếm và chú ý vào hậu vị
Lấy một chút bằng đầu thìa, để trên lưỡi vài giây thay vì nuốt ngay.
| Giai đoạn | Mật thật | Đáng hỏi |
|---|---|---|
| Chạm lưỡi | Chua dịu trước, ngọt sau | Ngọt gắt ngay lập tức |
| Giữa miệng | Hương hoa lan ra | Chỉ có vị ngọt phẳng |
| Hậu vị | Ngọt kéo dài, hơi chua | Tắt nhanh, đôi khi gắt cổ |
| Cảm giác | Mịn, không rít | Rít hoặc nhớt bất thường |
| Sau vài phút | Còn dư vị nhẹ | Không còn gì |
Vì sao hậu vị là dấu hiệu tốt nhất
Đường pha vào cho vị ngọt ngay nhưng không tạo được tầng hương và hậu vị.
Mật thật có nhiều thành phần khác nhau, nên vị phát triển theo thời gian trên lưỡi: chua trước, ngọt sau, rồi hương hoa lan ra và còn đọng lại.
Đây là thứ khó làm giả nhất, và cũng là thứ người quen dùng nhận ra ngay.
Vì vậy nếm chậm quan trọng hơn nếm nhiều.
So sánh mới cho kết quả rõ
Nếm một chai đơn lẻ thì khó kết luận, vì không có gì để so.
Cách tốt hơn là nếm hai chai cùng lúc: một chai từ nơi mình tin và một chai đang nghi ngờ. Khác biệt lộ ra rõ hơn nhiều.
Hoặc mua nhiều lần từ cùng một nơi. Nếu đặc điểm nhất quán qua các đợt, và người bán giải thích được vì sao đợt này khác đợt trước, thì đó là dấu hiệu đáng tin.
Ở Mật Ong Sạch, khách quen thường nhận ra được đợt nào thu mùa nào chỉ qua vị.
Nếm vào lúc nào cho chuẩn
Miệng phải sạch. Vừa uống cà phê hay ăn đồ có vị mạnh thì nếm gì cũng lệch.
Nếm vào buổi sáng trước khi ăn là chuẩn nhất, hoặc ít nhất là súc miệng bằng nước lọc rồi chờ một lúc.
Nhiệt độ mật cũng ảnh hưởng. Mật vừa lấy từ tủ lạnh ra thì hương bị khoá lại, nếm thấy nhạt hơn thực tế. Để về nhiệt độ phòng rồi mới nếm.
Và đừng nếm nhiều loại liên tiếp. Sau hai ba lần thì lưỡi quen, khó phân biệt. Muốn so nhiều chai thì nghỉ giữa các lần, súc miệng bằng nước lọc rồi mới nếm tiếp.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Nuốt ngay khi nếm nên bỏ qua hậu vị
- Kết luận từ một chai đơn lẻ mà không có gì để so
- Nghĩ mật càng ngọt gắt càng đậm đặc
Câu hỏi thường gặp
Nếm bao nhiêu là đủ để đánh giá?
Một chút bằng đầu thìa, để trên lưỡi vài giây rồi mới nuốt.
Mật thật có bao giờ ngọt gắt không?
Hiếm. Mật ong dú thường chua dịu trước rồi ngọt sau.
Mùi cồn nghĩa là gì?
Mật đã lên men quá đà. Không phải giả nhưng không nên dùng.
Có nên nếm khi bụng đói không?
Nên nếm khi miệng sạch, không vừa ăn uống thứ có vị mạnh.
Người mới có nhận ra được không?
Sau vài lần nếm có ý thức thì phần lớn nhận ra được sự khác biệt.