Khi nói mật không nguyên chất, người ta thường nghĩ ngay tới pha đường. Nhưng có ít nhất ba chuyện khác nhau.
Phân biệt được thì biết mình đang mua gì, và biết nên hỏi người bán câu nào.
- Mật pha đường là trường hợp nặng nhất
- Mật qua xử lý nhiệt vẫn là mật nhưng mất nhiều đặc tính
- Mật trộn nhiều đợt không sai nếu nói rõ
- Hỏi thẳng người bán về ba chuyện này
Ba trường hợp khác nhau
Mật pha đường: thêm nước đường hoặc siro vào mật, hoặc cho ong ăn đường rồi lấy phần đó làm mật. Đây là trường hợp nặng nhất.
Mật qua xử lý nhiệt: đun để bay bớt nước cho đặc lại, hoặc để diệt men cho khỏi lên men. Vẫn là mật nhưng mất phần lớn đặc tính tự nhiên và đổi vị.
Mật trộn nhiều đợt: gom mật thu ở nhiều thời điểm hoặc nhiều khu vào một mẻ cho đồng đều. Không sai nếu nói rõ, chỉ sai khi bán là mật một đợt.
Ba chuyện này khác nhau về mức độ, và cách phát hiện cũng khác.
| Trường hợp | Dấu hiệu | Mức nghiêm trọng |
|---|---|---|
| Pha đường vào mật | Ngọt gắt, nhạt mùi, không hậu vị | Nặng |
| Cho ong ăn đường lấy mật | Nhạt hương, ít đặc trưng vùng | Nặng |
| Xử lý nhiệt cho đặc | Đặc bất thường, hương giảm | Vừa |
| Xử lý nhiệt diệt men | Không chua, không bọt | Vừa |
| Trộn nhiều đợt | Khó nhận ra | Nhẹ nếu nói rõ |
| Lọc quá kỹ | Trong veo, mất phấn | Nhẹ |
Vì sao mật ong dú không nên xử lý nhiệt
Vị chua và men vi sinh là đặc trưng của mật ong dú. Đun nóng diệt men thì mất luôn đặc trưng đó.
Mật sau xử lý nhiệt sẽ đặc hơn, không sủi bọt, để được lâu hơn. Nghe có vẻ tốt nhưng lại không còn là mật ong dú đúng nghĩa.
Nhiều người mua thấy chai không chua, không bọt thì tưởng chất lượng cao. Thực ra ngược lại.
Ở Mật Ong Sạch, mật không qua xử lý nhiệt, nên khách được dặn trước là sẽ có vị chua và có thể có chút bọt.
Chuyện cho ong ăn đường
Đây là trường hợp khó phát hiện nhất, vì mật vẫn do ong làm ra.
Nhưng nếu ong ăn nước đường thay vì mật hoa thì sản phẩm cuối mất phần lớn hương đặc trưng của vùng.
Vì vậy ở trại tử tế, việc cho ăn chỉ làm khi đàn đói thật, và ngưng hẳn trước mùa thu mật một khoảng.
Người mua có thể hỏi thẳng: trại có cho ăn không, và ngưng trước khi thu bao lâu. Câu trả lời cụ thể hay chung chung cũng cho biết nhiều điều.
Hỏi gì để biết
Ba câu đơn giản: mật có qua đun nóng không, trại có cho ong ăn đường không, chai này thu một đợt hay trộn nhiều đợt.
Người làm thật trả lời cụ thể và không ngại. Người bán hàng thường trả lời chung chung hoặc chuyển sang nói chuyện khác.
Ngoài ra hỏi ngày thu và khu vực. Nơi trả lời được là nơi có quản lý theo mẻ.
Ba câu này không mất gì mà lọc được phần lớn nguồn không đáng tin.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Nghĩ mật không chua, không bọt là mật chất lượng cao
- Coi mọi trường hợp không nguyên chất là như nhau
- Ngại hỏi người bán về cách xử lý
Câu hỏi thường gặp
Mật qua xử lý nhiệt có hại không?
Không hại nhưng mất nhiều đặc tính tự nhiên và đổi vị.
Trộn nhiều đợt có phải là gian không?
Không, nếu nói rõ. Chỉ sai khi bán là mật một đợt.
Làm sao biết ong có ăn đường không?
Khó biết chắc, nên phải hỏi thẳng và chọn nơi có uy tín.
Mật không sủi bọt có tốt hơn không?
Với mật ong dú thì không hẳn. Có thể là đã qua xử lý diệt men.
Ở Mật Ong Sạch có xử lý nhiệt không?
Không. Vì vậy mật giữ vị chua tự nhiên và có thể có chút bọt.