Người mua lần đầu chỉ thấy mật ong dú loãng và chua. Người mua tới mùa thứ ba thì thấy nhiều hơn thế.
Đây là những thứ họ thường nhận ra.
- Nhận ra được đợt thu qua vị mà không cần nhìn nhãn
- Biết mật đổi vị theo thời gian và chấp nhận điều đó
- Hiểu vì sao có mùa hết hàng
- Bắt đầu quan tâm tới vùng nuôi hơn tới giá
Nhận ra đợt thu qua vị
Sau vài mùa, nhiều khách nói được chai này thu đầu mùa hay cuối mùa mà chưa cần nhìn nhãn.
Mật đầu mùa nhạt hương hơn, chua rõ hơn. Mật cuối mùa đậm hơn, dịu hơn.
Ở Đông Nam Bộ thì không dùng hoá chất nên phải chặn kiến bằng biện pháp cơ học, nên khác biệt giữa các đợt khá rõ.
Khi khách nhận ra được điều này thì họ cũng bắt đầu đặt hàng theo đợt mình thích, thay vì mua bất cứ lúc nào có.
| Sau bao lâu | Thường nhận ra | Biểu hiện |
|---|---|---|
| Lần đầu | Loãng và chua | Ngạc nhiên |
| Vài lần đầu | Vị chua dễ chịu dần | Bắt đầu quen |
| Sau một mùa | Chai để lâu chua hơn chai mới | Không còn lo lắng |
| Sau hai mùa | Phân biệt được đợt thu | Đặt theo đợt thích |
| Sau ba mùa | Nhận ra năm được năm mất | Đặt trước khi tới mùa |
| Lâu hơn | Quan tâm vùng nuôi hơn giá | Gắn bó với một nguồn |
Chấp nhận chuyện đổi vị
Người mới hay lo khi thấy chai để nửa năm chua hơn lúc mới mở.
Người mua nhiều lần thì biết đó là quá trình bình thường, và có người còn thích mật đã để một thời gian hơn mật mới.
Họ cũng biết chia chai nhỏ ngay khi nhận, dùng thìa khô, cất chỗ mát.
Những thói quen này không ai dạy, mà hình thành qua việc dùng nhiều lần và để ý.
Hiểu chuyện có mùa
Lần đầu nghe hết hàng thì nhiều người khó chịu, tưởng người bán làm giá.
Sau vài mùa thì hiểu rằng đàn phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn hoa quanh tổ, và năm nào cũng có lúc không có gì để thu.
Từ đó họ chủ động hỏi trước khi tới mùa, hoặc mua dự trữ ngay sau đợt thu chính.
Đây là thay đổi lớn nhất trong cách mua, và nó làm cả hai bên nhẹ nhàng hơn.
Quan tâm nguồn gốc hơn giá
Người mới thường so giá đầu tiên. Người mua lâu thì hỏi vùng nuôi, đợt thu, năm nay mùa hoa ra sao.
Vì họ đã hiểu rằng chênh lệch giá giữa các nơi phần lớn do vùng và cách bán, còn chất lượng thì nằm ở chỗ khác.
Và vì họ đã thấy giá trị của việc biết rõ mình đang dùng gì.
Ở Mật Ong Sạch, khách lâu năm thường hỏi về mùa hoa trước khi hỏi về giá.
Thói quen hình thành dần
Không ai dạy nhưng người mua lâu tự hình thành mấy thói quen.
Chia chai lớn sang chai nhỏ ngay khi nhận. Để riêng một cái thìa khô cho chai mật. Cất chỗ mát chứ không để trên bàn ăn.
Ghi lại tên trại và tháng thu của chai mình thấy hợp.
Và hỏi trước khi tới mùa thay vì chờ tới lúc cần mới đi tìm.
Mấy thói quen này nhỏ nhưng làm chai mật giữ được lâu hơn.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Đổi nơi mua liên tục nên không tích luỹ được kinh nghiệm
- Không ghi lại chai nào mình thích
- Vẫn so giá theo thói quen dù đã biết rõ nguồn
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu thì phân biệt được các đợt?
Thường sau hai mùa mua cùng một nơi.
Mật để lâu có kém đi không?
Đổi vị chứ không kém. Có người còn thích mật đã để một thời gian.
Vì sao nên gắn bó với một nguồn?
Vì tích luỹ được hiểu biết và nhận ra ngay khi có gì khác thường.
Nên ghi lại gì?
Tên trại, vùng, tháng thu của chai mình thấy hợp.
Ở Mật Ong Sạch khách quen hỏi gì nhiều nhất?
Năm nay mùa hoa ra sao và đợt nào sắp có hàng.