
Mình bắt đầu thu mật vào mùa nước rút, khi hoa rừng nở tập trung. Ong dú tích trữ mật trong các bọng sáp riêng lẻ, không như ong mật xây những tấm lớn. Để thu sạch, người nuôi phải mở hộp gỗ nhỏ một cách nhẹ nhàng, tránh làm ong bị sốc. Ong dú không đốt nên không cần bảo vệ đặc biệt, chỉ cần tay nhẹ và động tác chậm rãi.
Mình dùng một cái muỗng hoặc thìa gỗ nhỏ để cạo mật từ các bọng sáp, rồi cho vào một chiếc bát gỗ sạch. Mỗi tổ cho khoảng 0,5–1 lít mật trong một năm tốt, tùy vào mùa hoa và thời tiết. Không bao giờ dùng máy móc hay hút chân không, vì những cách đó làm mất đi các hợp chất nhạy cảm trong mật.
Sau khi thu xong, mình đổ mật vào một cái phễu lót vải sợi mịn, để mật chảy từng giọt vào bình thủy tinh. Quá trình này mất vài giờ, nhưng nó giúp loại bỏ những mảnh vảy sáp hoặc bụi rơi vào trong khi thu, mà không làm mất đi các hạt khoáng hay enzyme. Vải phải sạch sẽ, rửa bằng nước lạnh, không xà phòng.
Mật rừng cao nguyên có màu sẫm hơn mật vùng đồng bằng, từ nâu vàng đến nâu đỏ, tùy vào loài hoa chiếm ưu thế. Độ sánh của nó cũng cao hơn, vì hàm lượng nước ít và khoáng chất nhiều. Sau khi lọc xong, mình để mật trong bình thủy tinh kín, không tiếp xúc với không khí, để bảo quản tự nhiên.
Mỗi bình mật của mình đều ghi rõ vùng rừng nào, tháng nào thu, để khách hàng biết chính xác nguồn gốc. Vùng cao nguyên Tây Nguyên có các rừng nguyên sinh chưa bị phun hoá chất, nên ong dú thu được mật từ những loài hoa hoang dã. Không có trại nuôi khác gần đó, không có nông nghiệp thâm canh, nên mật không chứa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Để kiểm chứng độ sạch, khách có thể nhìn mật lên ánh sáng. Mật sạch sẽ trong suốt hoặc hơi đục nhẹ do khoáng chất, không có bọt khí hay màu lạ. Nếu pha mật với nước lạnh, nó sẽ tan từ từ, để lại một chút cặn trắng (đó là khoáng), không phải là tạp chất.
| Đặc điểm | Mật ong dú rừng cao nguyên | Mật ong dú đồng bằng |
|---|---|---|
| Màu sắc | Nâu vàng đến nâu đỏ sẫm | Vàng nhạt đến vàng đậm |
| Độ sánh | Cao, chảy chậm | Trung bình, chảy nhanh hơn |
| Vị | Đậm, hơi cay, hương rừng | Nhẹ, ngọt đơn điệu |
| Hàm lượng khoáng | Cao hơn 30% | Thấp hơn |
| Sản lượng/tổ/năm | 0,5–1,5 lít | 0,3–1 lít |
Mình không xay nóng mật, không tiệt trùng bằng nhiệt độ cao, vì những cách đó giết chết enzyme tự nhiên. Mật ong dú rừng bản thân nó đã rất kháng khuẩn, nhờ vào hàm lượng khoáng cao và độ axit tự nhiên. Chỉ cần để trong bình thủy tinh, nắp kín, tránh ánh sáng trực tiếp và độ ẩm cao.
Mật có thể lưu trữ hàng năm mà không bị hỏng, miễn là bảo quản đúng cách. Sau vài tháng, nó có thể kết tinh một phần, đó là dấu hiệu của mật sạch và có khoáng chất cao. Khách chỉ cần ngâm bình trong nước ấm (không quá 40°C) là mật sẽ mềm lại, không mất chất lượng.
Vùng cao nguyên có độ ẩm thấp hơn đồng bằng, nên ong dú phải chọn lọc mật từ những hoa có nước ít. Hơn nữa, thời gian từ khi hoa nở đến khi mật được tích trữ trong bọng sáp cũng lâu hơn, giúp nước bay hơi nhiều. Khoáng chất từ đất rừng nguyên sinh cũng cao hơn, làm cho mật có độ sánh và vị đậm.
Mật sạch khi pha với nước lạnh sẽ tan đều, để lại chút cặn trắng nhỏ (khoáng chất) mà không có tạp chất lớn hay bụi. Nếu nhìn mật lên ánh sáng, nó phải trong hoặc hơi đục đều, không có vệt đen hay màu lạ. Mùi phải thơm tự nhiên, không có mùi lạ hoặc mùi hóa chất.
Không, ong dú không đốt nên không cần mũ bảo vệ hay gang tay dày. Người nuôi chỉ cần mặc áo thường, tay trần, động tác nhẹ nhàng để không làm ong bị sợ. Ong dú tự vệ bằng cách bu và cắn nhẹ, nhưng rất hiếm khi tấn công nếu không bị đe dọa.
Nếu bảo quản trong bình thủy tinh kín, tránh ánh sáng và độ ẩm cao, mật có thể lưu trữ hàng năm hoặc lâu hơn mà không bị hỏng. Một số bình mật mình bảo quản được 2–3 năm vẫn giữ nguyên chất lượng, thậm chí vị còn đậm hơn khi mật kết tinh một phần.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Người nuôi chia sẻ cách thu mật ong dú rừng cao nguyên từ những tổ nhỏ trên cây rừng nguyên sinh. Quy trình lọc thủ công giữ nguyên chất lượng mật, mà
Mật ong dú rừng cao nguyên có độ sánh riêng biệt do hàm lượng khoáng và nước tự nhiên từ rừng nguyên sinh. Người nuôi có thể nhận biết sạch qua cách m
Thu mật ong dú rừng cao nguyên đòi hỏi kỹ thuật nhẹ nhàng và kiên nhẫn. Mình chia sẻ quy trình từ lúc kiểm tra tổ cho đến lọc mật, đảm bảo độ sạch tự
Mật ong dú rừng cao nguyên có màu sẫm hơn mật vùng đồng bằng, chứa nhiều khoáng chất và hợp chất từ hoa rừng. Người nuôi có thể kiểm chứng độ sạch qua
Mật ong dú rừng cao nguyên được thu từ môi trường sạch tự nhiên, lọc bằng phương pháp truyền thống để giữ nguyên chất lượng và độ sạch. Quy trình này
Thu hoạch mật ong dú rừng cao nguyên đòi hỏi kỹ thuật nhẹ nhàng để bảo vệ đàn và giữ độ sạch tự nhiên. Quy trình lọc truyền thống không dùng hoá chất
Mật ong dú rừng vùng cao nguyên: đặc điểm mật hoa rừng, màu sẫm hơn, vị đậm, hàm lượng khoáng khác mật vùng đồng bằng. Nội dung về tiêu chí sạch, không hoá chất, truy xuất vùng thu.