Hai chai mật ong dú từ hai vùng, cùng cách thu, cùng cách bảo quản, mà một chai loãng hơn hẳn chai kia.
Nguyên nhân nằm ở khí hậu vùng, và hiểu được thì không còn nghi ngờ khi thấy khác biệt.
- Vùng ẩm cho mật loãng hơn và chua rõ hơn
- Vùng khô cho mật đặc hơn chút và chua dịu hơn
- Mùa thu trong năm cũng ảnh hưởng tương tự
- Cả hai đều là mật thật, chỉ khác đặc điểm
Cơ chế đơn giản
Ong dú cô đặc mật ít hơn ong mật, nên hàm lượng nước trong mật chịu ảnh hưởng mạnh từ độ ẩm không khí.
Vùng ẩm quanh năm thì mật giữ nhiều nước hơn: loãng hơn, và men hoạt động mạnh hơn nên chua rõ hơn.
Vùng khô thì ngược lại: mật đặc hơn chút, chua dịu hơn, và thường để được lâu hơn.
Ở Đông Nam Bộ thì không dùng hoá chất nên phải chặn kiến bằng biện pháp cơ học, nên mật ở đây mang đặc điểm tương ứng.
| Điều kiện vùng | Độ loãng | Mức chua | Để được |
|---|---|---|---|
| Ẩm cao quanh năm | Loãng nhất | Rõ | Ngắn hơn |
| Ẩm theo mùa | Thay đổi giữa các đợt | Thay đổi | Tuỳ đợt |
| Khô, ít mưa | Đặc hơn chút | Dịu | Lâu hơn |
| Vùng cao, sương nhiều | Vừa | Vừa | Tuỳ cách bảo quản |
| Ven biển, gió mạnh | Vừa | Vừa | Tuỳ mùa thu |
Cùng vùng nhưng khác mùa
Không cần đi hai vùng mới thấy khác biệt. Ngay trong một trại, mật thu mùa mưa đã loãng hơn mật thu cuối mùa khô.
Đó là lý do ở Mật Ong Sạch, đợt chính được thu vào cuối mùa mưa, khi độ ẩm đã giảm và mật đã già.
Khách so hai chai thu khác mùa mà thấy khác nhau thì đó là chuyện tự nhiên, không phải trại đổi nguồn.
Ghi ngày thu trên nhãn giúp giải thích chuyện này mà không cần nói nhiều.
Ý nghĩa với người mua
Nếu định mua dự trữ dùng cả năm thì ưu tiên mật thu vào quãng khô ráo, vì để được lâu hơn.
Nếu thích vị chua rõ thì mật vùng ẩm hoặc mật thu mùa mưa hợp hơn.
Và dù mua loại nào thì cách cất giữ vẫn quyết định phần lớn: chỗ mát, chai khô, nắp kín.
Mật vùng khô cất sai cách vẫn hỏng nhanh hơn mật vùng ẩm cất đúng cách.
Đừng lấy độ loãng làm thước đo
Đây là hiểu lầm phổ biến nhất với mật ong dú.
Loãng không phải dấu hiệu bị pha, và đặc không phải dấu hiệu chất lượng cao. Cả hai chỉ phản ánh vùng và mùa.
Điều đáng xem vẫn là mùi, vị, hậu vị và nguồn gốc.
Ở Mật Ong Sạch, khách được nói trước về đặc điểm này ngay từ lần mua đầu.
Khi mua mật từ vùng khác
Nếu quen dùng mật một vùng rồi chuyển sang vùng khác, nên biết trước sẽ khác ở đâu.
Chuyển từ vùng khô sang vùng ẩm thì thấy loãng hơn và chua hơn. Chuyển ngược lại thì thấy đặc hơn và dịu hơn.
Cả hai đều bình thường, chỉ là quen miệng với thứ cũ nên thấy lạ.
Cho mình vài tuần làm quen trước khi kết luận. Nhiều người sau đó lại thấy thứ mới hợp hơn thứ cũ, chỉ là lúc đầu chưa quen.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Kết luận mật bị pha vì thấy loãng hơn chai trước
- So chai mua mùa mưa với chai mua mùa khô rồi nghi ngờ
- Chọn mật chỉ dựa vào độ đặc
Câu hỏi thường gặp
Vì sao mật vùng ẩm loãng hơn?
Vì hàm lượng nước trong mật chịu ảnh hưởng từ độ ẩm không khí.
Mật loãng có kém hơn không?
Không. Chỉ là để được ngắn hơn nếu cất không đúng cách.
Mua dự trữ nên chọn mật vùng nào?
Ưu tiên mật thu vào quãng khô ráo, vì để được lâu hơn.
Cùng trại mà hai chai khác nhau thì sao?
Bình thường, do mùa thu và độ ẩm lúc thu khác nhau.
Ở Đông Nam Bộ mật có đặc điểm gì?
ghi rõ vùng thu và tháng thu trên từng chai