Chai mật ong dú nhỏ giọt quanh cổ: vệ sinh để khỏi mốc

Chai mật ong dú bị mốc hầu như luôn bắt đầu ở cổ chai: giọt mật chảy xuống ren, hút hơi ẩm trong không khí, loãng ra và thành chỗ mốc bám. Giữ chai sạch không khó, chỉ cần ba việc: rót sao cho giọt cuối không chảy, lau ren bằng giấy khô sau mỗi lần dùng, và thay nắp hoặc chuyển chai ngay khi ron nắp đổi màu.

Vì sao mốc mọc ở cổ chai chứ không ở trong mật?

Mật ong dú trong chai có độ ngọt và độ chua đủ để kìm phần lớn bào tử mốc. Nhưng giọt mật ở ren thì khác. Nó nằm ngoài, mỏng, tiếp xúc trực tiếp với không khí. Mật vốn hút ẩm, nên trong những đêm ẩm, nhất là mùa mưa cao nguyên, vệt mật đó hút nước, loãng dần. Khi loãng tới một mức nào đó, nó không còn kìm được mốc nữa.

Ren nắp lại là chỗ khó lau, có khe, tối, ít khô. Ron nhựa hoặc ron cao su dưới nắp giữ lại một lớp mật mỏng mỗi lần vặn. Sau vài tuần, chỗ đó thành nơi mốc mọc đầu tiên. Từ ren, sợi mốc có thể lan xuống miệng chai và rơi vào mặt mật khi rót.

Rót thế nào để giọt cuối không chảy xuống ren?

1. Rót mật vào muỗng hoặc ly đặt sát miệng chai, không rót từ cao xuống.
2. Khi đủ lượng, không dựng chai lên ngay. Giữ chai nghiêng, xoay chai nửa vòng theo trục cổ chai: giọt cuối sẽ cuốn quanh miệng thay vì chảy dài.
3. Từ từ dựng chai lên trong lúc vẫn xoay nhẹ.
4. Chạm miệng chai vào mép muỗng một cái để lấy nốt sợi mật.
5. Nhìn ren: nếu vẫn có giọt, lau ngay khi mật còn ướt, lau lúc này nhẹ hơn nhiều so với để khô.

Mật ong dú loãng nên chảy nhanh hơn mật ong thường, dễ tràn ra ngoài muỗng. Rót chậm, chai nghiêng ít, và tập vài lần là quen tay. Nhà có trẻ con tự rót thì nên chiết sẵn mật sang lọ nhỏ miệng rộng, dùng muỗng múc thay vì rót.

Kiểu chai và nắp nào dễ đọng mật nhất?

Lau ren và nắp bằng gì cho đúng?

Hằng ngày, sau mỗi lần dùng

Dùng một mẩu giấy ăn khô, sạch, lau quanh ren và miệng chai. Giấy khô thấm mật tốt, không thêm nước vào chỗ đó. Lau luôn mặt trong của nắp nếu thấy mật dính.

Mỗi tuần một lần

Nhúng giấy ăn vào nước ấm đã đun sôi để nguội, vắt thật kiệt, lau ren để tan lớp mật khô. Lau lại bằng giấy khô. Nắp vặn ra, rửa bằng nước ấm, tráng nước sôi, úp cho khô hẳn rồi mới đậy lại. Trong lúc chờ nắp khô, đậy tạm miệng chai bằng một tờ giấy sạch.

Không nên dùng

• Khăn lau bếp, khăn lau bàn: ẩm, chứa men và mốc từ mọi thứ khác trong bếp.
• Ngón tay quệt rồi mút: đưa nước bọt vào đúng chỗ dễ mốc nhất.
• Nước rửa chén đậm đặc mà không tráng kỹ: mùi xà phòng ngấm vào ron.
• Xịt cồn vào ren rồi đậy ngay: cồn chưa bay hết sẽ đi vào mật.

Thấy mốc rồi thì xử lý ra sao?

Tuỳ mốc nằm ở đâu:

• Chỉ có ở ren, ở ron nắp, mặt mật trong chai vẫn sạch: bỏ nắp cũ. Dùng muỗng sạch, khô múc mật sang chai mới, không để mật chảy qua ren cũ. Chai cũ rửa sạch, luộc hoặc hấp nếu là thuỷ tinh.
• Có đốm, váng trên mặt mật: bỏ cả chai. Sợi mốc đã lan vào trong, múc bỏ phần trên không chắc đã hết.
• Mật có mùi mốc, mùi ẩm như giẻ lau: bỏ, dù không thấy đốm.

Đừng nhầm mốc với phấn hoa nổi hay bọt men. Phấn nổi có màu vàng nâu, hạt li ti, tan khi khuấy. Bọt men trắng mịn, mùi chua nhẹ. Mốc thì xốp như bông, màu trắng, xanh xám hoặc đen, bám chặt vào thành chai. Mục Chất lượng và bảo quản có thêm bài về lên men và váng.

Khi nào nên chuyển mật sang chai nhỏ hơn?

Khi mật trong chai còn chừng một phần ba, khoảng không khí bên trong đã lớn. Mỗi lần mở nắp, không khí ẩm vào nhiều hơn, mặt mật hút ẩm nhiều hơn. Chuyển phần còn lại sang chai nhỏ vừa đủ, sạch và khô, giúp mật ổn định và có dịp thay luôn nắp. Gia đình dùng chậm có thể chia mật ngay từ đầu thành hai ba chai nhỏ, dùng hết chai này mới mở chai khác.

Chai mật lớn mua từ trại nên ghi ngày mở nắp lên một mẩu băng keo dán dưới đáy. Nhìn ngày là biết chai đã mở bao lâu, đã tới lúc chia hay chưa. Cách giữ chai khi dùng dần cả mùa có trong mục Cách dùng mật ong dú.

Kiến bu cổ chai thì sao?

Kiến là dấu hiệu ren đang có mật. Kiến bò quanh cổ chai mang theo bụi và có thể chui qua khe nắp lỏng. Lau ren, đặt chai trên một đĩa nhỏ có chút nước quanh chân, hoặc cất trong hộp kín. Đừng xịt thuốc kiến quanh chỗ cất mật.

Việc nên làm ngay

Mở chai mật đang dùng, nhìn ren và mặt trong nắp dưới đèn. Nếu có lớp mật khô, lau theo cách hằng tuần ở trên, rửa nắp, để khô hẳn. Nếu ron đã đen, thay nắp mới hoặc chuyển chai. Từ nay, để sẵn một xấp giấy ăn khô cạnh chỗ cất mật.