Mật loãng và nguy cơ lên men

Khách cầm chai mật lên lắc, thấy chảy nhanh là nhíu mày. Quen với mật ong đặc sánh nên thấy loãng là nghi.

Nhưng mật ong dú vốn loãng hơn. Đó là đặc điểm của loài chứ không phải dấu hiệu bị pha.

Vì sao loãng hơn

Ong dú chứa mật trong bọng sáp riêng lẻ chứ không phải tầng sáp phẳng có nắp kín. Quá trình cô đặc cũng khác.

Kết quả là hàm lượng nước trong mật ong dú cao hơn rõ. Đó cũng là lý do mật lên men nhẹ tự nhiên và có vị chua đặc trưng.

Hai chuyện này đi cùng nhau: loãng hơn và chua hơn.

Loãng tới mức nào là bình thường

Không có thước đo tại nhà, nhưng có thể so tương đối.

Thay đổi theo mùa và vùng

Mật thu vào mùa mưa loãng hơn mật thu cuối mùa khô, vì độ ẩm không khí cao hơn.

Mật vùng ẩm loãng hơn mật vùng khô. Cùng một trại, hai đợt thu cách nhau vài tháng đã khác.

Ở Đông Nam Bộ thì giữ khu nuôi tách khỏi vùng canh tác đòi hỏi đất riêng và chi phí cao hơn, nên đặc điểm này càng rõ.

Vì vậy đừng lấy chai này so chai kia rồi kết luận. Ở Mật Ong Sạch, mỗi chai đều ghi ngày thu để khách hiểu vì sao khác nhau.

Nhìn vào đâu thì đáng tin hơn

Mùi: mật thật thơm nhẹ mùi hoa, có chút chua thanh. Mật pha đường thường nhạt mùi hoặc có mùi đường nấu.

Vị: chua dịu rồi hậu ngọt kéo dài là mật thật. Ngọt gắt ngay từ đầu, không hậu, thì đáng hỏi.

Bọt: lắc nhẹ thấy vài bọt li ti rồi tan là bình thường.

Và quan trọng nhất là nguồn: mua ở nơi biết rõ trại nào thu, vùng nào, tháng nào. Không có phép thử tại nhà nào thay được điều đó.

Vì sao các phép thử dân gian không đáng tin

Nhỏ mật vào nước, đốt bằng lửa, thử bằng giấy — mấy cách này lan truyền rộng nhưng cho kết quả rất khác nhau tuỳ độ ẩm, nhiệt độ và cả loại mật.

Với mật ong dú thì càng lệch, vì bản thân mật vốn loãng hơn. Áp phép thử dành cho mật ong thường vào đây thì gần như chai nào cũng trượt.

Điều đó khiến nhiều người nghi oan mật thật, và ngược lại yên tâm với mật đã qua xử lý cho đặc lại.

Cách chắc nhất vẫn là biết rõ nguồn: trại nào, vùng nào, tháng nào.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Kết luận mật bị pha chỉ vì thấy loãng
• So chai thu mùa mưa với chai thu mùa khô rồi nghi ngờ
• Tin vào các phép thử dân gian như nhỏ vào nước hay đốt

Câu hỏi thường gặp

Để tủ lạnh mật đặc lại có phải là mật thật?

Lạnh làm mọi loại mật đặc lại, không phải phép thử.

Thử bằng cách nhỏ vào nước có đúng không?

Không đáng tin. Kết quả thay đổi tuỳ độ ẩm và nhiệt độ.

Mật loãng có để được lâu không?

Ngắn hơn mật đặc nếu cất không đúng cách. Giữ chỗ mát, chai khô và kín thì vẫn được nhiều tháng.

Vì sao có nơi bán mật ong dú rất đặc?

Có thể đã qua xử lý làm bay hơi nước, hoặc pha thêm.

Mật non là gì?

Là mật thu khi bọng chưa già, hàm lượng nước cao hơn nên rất loãng và dễ lên men.